Cho con ăn yến, ăn sâm
Chị T. kể khi mới sinh bé nặng 3,3kg, thế nhưng chỉ tháng đầu tiên bé
Ken tăng đủ tiêu chuẩn 1kg, còn những tháng tiếp theo lẹt đẹt 5 - 6
lạng / tháng, có tháng chẳng lên được lạng nào.
Nói về chuyện bổ sung dinh dưỡng cho bé, chị T. tỏ ra ngao ngán vì
chẳng hề tiếc tiền mua cho bé đủ “của ngon vật lạ”, đổi món liên tục,
thậm chí theo lời mách của người khác chị cho con ăn yến sào, thịt
mèo... nhưng bé vẫn chẳng “chịu” tăng cân.
Đưa con đi khám chuyên khoa dinh dưỡng, chị T. bất ngờ trước nhận
định của bác sĩ, bé Ken còi xương là do lỗi của người lớn, chăm bé bằng
thực đơn mất cân bằng dinh dưỡng, thiếu khoa học: bổ sung nhiều đạm, sữa
nhưng thiếu chất xơ, chất béo...
Tương tự là bé Bí nhà anh L.H.H. ở Thanh Trì, Hà Nội, bé được 14
tháng nhưng chỉ nặng hơn 8kg, mặc dù theo người lớn thì bé được tẩm bổ
với đủ các loại sữa, thực phẩm bổ dưỡng.
Lo con gầy còm, vợ chồng anh H. tìm mua lộc hươu về cho con tẩm bổ,
thế nhưng tăng cân đâu chẳng thấy, bé Bí dùng lộc hươu xong thường xuyên
bị táo bón và vẫn còi như trước.
Bác sĩ Trần Thị Thanh Hóa, phó giám đốc Bệnh viện Nội tiết trung
ương, cho hay một trong những trường hợp đái tháo đường type 2 (chứng
bệnh liên quan đến lối sống và chế độ ăn) ít tuổi được phát hiện tại VN
mới 9 tuổi.
Theo bà Hóa, bệnh nhi có cân nặng khi sinh trên 4kg, gia đình khá
giả, bé lại là con một nên được chăm sóc, tẩm bổ rất kỹ càng. Cân nặng
sơ sinh tốt, có “sức” lại được chăm sóc hơn người nên bé khỏe mạnh, mập
mạp hơn nhiều so với bạn cùng lứa.
Thời điểm 9 tuổi, bé nặng trên 50kg và có biểu hiện uống nhiều, tiểu
nhiều, sụt cân nhanh, các dấu hiệu đặc trưng của chứng đái tháo đường
type 2. Khi đến điều trị tại khoa hồi sức cấp cứu, bé sụt 6kg trong một
thời gian ngắn, nhưng chỉ số đường huyết lên đến trên 20 mmol / lít, gấp
hơn ba lần so với giới hạn khuyến cáo.
Ăn quá bổ béo liệu có tốt?
PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho
rằng nhiều cha mẹ tẩm bổ quá đà cho trẻ do áp lực muốn con tăng cân quá
lớn.
Cho trẻ ăn các loại thực phẩm giàu dưỡng chất, năng lượng từ quá sớm
trong khi hệ tiêu hóa, khả năng hấp thu dưỡng chất chưa hoàn thiện không
chỉ gây lãng phí mà còn khiến trẻ có nguy cơ rối loạn tiêu hóa, mắc
bệnh béo phì, đái tháo đường sau này.
Bên cạnh đó, nhiều người lớn cho trẻ ăn quá thừa chất này nhưng lại
thiếu chất kia dẫn đến sự phát triển của trẻ thiếu cân bằng. Đã có các
nghiên cứu chỉ ra trẻ thừa đạm sẽ có nguy cơ bị thận to, thận suy, mất
canxi.
Bà Lâm khuyến cáo đối với những “của ngon vật lạ” khi cho trẻ ăn phải
có thử nghiệm số lượng ít trước, sau đó mới tăng dần, tránh cho trẻ bị
dị ứng, ngộ độc...
Ở trẻ dưới 1 tuổi, nếu gia đình có nhu cầu tẩm bổ trẻ bằng tổ yến thì
phải đợi qua giai đoạn trẻ đã ăn sam (ăn bổ sung) được, phải cho ăn
từng chút chứ không nên cho ăn nhiều, ăn cấp tập trong thời gian ngắn.
Bà Lâm cũng cho rằng chỉ nghe người lớn, người già mới cần dùng nhung
hươu tẩm bổ chứ chưa thấy dùng nhung hươu cho trẻ em.
Với những trẻ ăn nhiều mà không lên cân, GS Lâm nhận định có thể do
các nguyên nhân như trẻ ăn nhiều nhưng chưa đủ chất, ăn nhiều thịt, uống
nhiều sữa nhưng lại thiếu rau quả, tinh bột, chất béo. Nếu trẻ quá hiếu
động, ăn vào bao nhiêu tiêu hao năng lượng hết bấy nhiêu cho các hoạt
động vui chơi thì khó lên cân.
“Quan trọng là trẻ khỏe mạnh, phát triển ngôn ngữ, biết đi hoặc chạy
chơi phù hợp với lứa tuổi chứ không nhất thiết phải chăm chăm bồi dưỡng
để trẻ bụ bẫm. Nhiều gia đình Việt Nam thường có thói quen thích trẻ bụ
bẫm nên bồi dưỡng cho trẻ các loại đồ bổ mà họ nghe được, như có nhà cho
con ăn thịt mèo! Chẳng qua thịt mèo cũng là thịt động vật có thành phần
tương tự thịt động vật khác, nhưng đây lại là loại thịt lạ, có thể tiềm
ẩn bệnh tật như chứng mèo dại” - bà Lâm khuyến cáo.
Sai lầm khi nuôi con
Tại cuộc gặp với báo chí ngày 25-5 nhân Ngày vi chất dinh dưỡng,
PGS.TS Lê Bạch Mai, phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, cho hay
sai lầm thường gặp trong chăm sóc trẻ tại gia đình hiện nay là quan niệm
củ quả an toàn hơn rau lá, trong khi đó giá trị dinh dưỡng trong rau lá
xanh đậm và các củ quả có màu vàng đậm cao hơn củ quả thông thường.
Một sai lầm nữa thường gặp là các phụ huynh hay chú ý đến lượng
thức ăn khi cho con ăn, ăn càng nhiều càng tốt mà không tính đến dạ dày
con mình bao nhiêu.
Ngoài ra, người lớn cũng chưa đánh giá hết tầm quan trọng của chất
béo, trong khi trẻ dưới 3 tuổi não đang phát triển nhanh, 40 - 50% năng
lượng khẩu phần từ chất béo là tốt nhất, trẻ dưới 6 tháng tuổi thì
lượng chất béo trong khẩu phần còn cao hơn.
Các mẹ cũng tạo cho con thói quen không tốt như cho con uống sữa
có đường nhiều, trong khi trẻ dưới 3 tuổi gai vị giác rất nhạy và dễ
quen với vị, cho uống ngọt trẻ sẽ quen đồ ngọt, thừa đồ ngọt lại dễ mắc
các bệnh liên quan đến chuyển hóa.
Ngoài ra, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng
quốc gia, cảnh báo vấn đề của học sinh tiểu học và mầm non đô thị là bữa
ăn thừa năng lượng nhưng thiếu vi chất dinh dưỡng.